Khám cận thị cho trẻ ở Bắc Ninh: khi nào nên khám và chuẩn bị gì?

Nếu trẻ hay nheo mắt khi nhìn bảng, đưa sách lại gần, nghiêng đầu, than nhìn xa mờ hoặc kết quả sàng lọc ở trường không đạt, nên sắp xếp khám mắt phù hợp lứa tuổi. Sàng lọc chỉ giúp phát hiện nguy cơ; chẩn đoán cận thị và đơn kính cần được đánh giá đầy đủ. Trẻ nhỏ có thể không tự mô tả nhìn mờ nên quan sát của cha mẹ và giáo viên rất hữu ích.

Khi nào nên trao đổi với bác sĩ?

Đi khám khi có dấu hiệu nhìn xa kém, trẻ nhức đầu/nhức mắt khi học, kết quả đo ở trường bất thường hoặc đơn kính cũ không còn đáp ứng. Lác, đồng tử trắng, đau/đỏ hoặc giảm thị lực đột ngột cần được đánh giá theo mức độ khẩn riêng, không chờ đến “đủ tuổi” đo kính. Xem dấu hiệu trẻ bị cận nhưng không tự chẩn đoán qua danh sách đó.

Chuẩn bị cho buổi khám

Mang kết quả sàng lọc học đường, kính/đơn cũ, hồ sơ mắt trước đây và ghi nhận trẻ gặp khó ở lớp hay tại nhà. Kể về thời gian ngoài trời, thói quen nhìn gần và tiền sử cận thị trong gia đình để bác sĩ hiểu bối cảnh. Buổi khám thường đánh giá thị lực và khúc xạ; tùy tuổi, khả năng hợp tác và kết quả ban đầu, bác sĩ có thể quyết định thêm bước khác. Không tự nhỏ thuốc hoặc chọn sẵn độ kính. Khi đặt lịch, ghi tuổi của trẻ và nhu cầu khám cận.

Sau khi nhận kết quả

Hỏi trẻ có cần kính không, dùng khi nào, cách theo dõi và thời điểm tái khám riêng cho trẻ này. Nếu cận tiến triển, bác sĩ có thể bàn về các cách làm chậm tiến triển và giới hạn của từng cách; đó không phải “chữa khỏi cận”. Lưu đơn kính, kết quả đo và ngày khám để so sánh về sau. Xem kiểm soát tiến triển cận thị là gì và mắt trẻ em.

Hỏi đáp

Trẻ chưa biết chữ có khám mắt được không?

Có phương pháp đánh giá phù hợp tuổi, nhưng cách làm phụ thuộc khả năng hợp tác và mục đích khám.

Kết quả đo ở trường có đủ để cắt kính không?

Không nên dùng như đơn kính cuối cùng; cần đánh giá chuyên môn nếu sàng lọc bất thường.

Có lịch tái khám chung cho mọi trẻ cận không?

Không. Bác sĩ hẹn theo độ cận, mức thay đổi và yếu tố nguy cơ của từng trẻ.

Cha mẹ nên làm gì trước khi khám?

Mang kết quả cũ và ghi dấu hiệu thực tế, thay vì tự ước lượng độ cận.

Nguồn: AAPOS: myopia in children, AAPOS: vision screening.