Glôcôm (cườm nước)

Glôcôm, còn gọi là cườm nước, là nhóm bệnh có thể làm tổn thương thần kinh thị giác và thu hẹp thị trường. Bệnh thường tiến triển âm thầm, vì vậy đo nhãn áp đơn lẻ không đủ để kết luận; bác sĩ cần kết hợp khám gai thị, thị trường, góc tiền phòng và các chỉ số phù hợp.

Vì sao cần theo dõi lâu dài?

Thần kinh thị giác truyền tín hiệu từ võng mạc lên não. Khi sợi thần kinh bị tổn thương, phần thị trường đã mất không tự phục hồi. Glôcôm góc mở có thể không đau và không đỏ trong thời gian dài, trong khi glôcôm góc đóng có thể gây cơn đau cấp với nhìn mờ, quầng sáng, buồn nôn hoặc đau đầu.

Nhãn áp là yếu tố quan trọng nhưng không phải tiêu chí duy nhất. Mức “bình thường” trên phiếu đo không đồng nghĩa mọi người có cùng ngưỡng an toàn; giác mạc, tuổi, tiền sử gia đình và hình ảnh thần kinh thị giác đều ảnh hưởng đánh giá.

Ai nên chủ động kiểm tra?

Người có người thân bị glôcôm, cận thị cao, lớn tuổi, từng chấn thương hoặc phẫu thuật mắt, dùng corticoid kéo dài hay có bệnh mạch máu nên hỏi bác sĩ về lịch tầm soát. Không chờ đến khi va vào đồ vật hoặc cảm thấy nhìn hẹp vì giai đoạn đầu thường khó nhận biết.

Khám định kỳ tạo các mốc để so sánh. Một kết quả bất thường chưa chắc khẳng định glôcôm, và một lần bình thường cũng không loại trừ nguy cơ về sau. Bác sĩ có thể hẹn đo lại hoặc chụp hình ảnh trước khi quyết định.

Khám glôcôm

Buổi khám thường gồm đo thị lực, nhãn áp, đèn khe, gai thị và góc thoát thủy dịch khi cần. Đo thị trường đánh giá vùng nhìn ngoại vi; OCT hoặc ảnh đáy mắt giúp ghi nhận cấu trúc để so sánh. Người bệnh nên báo tất cả thuốc đang dùng, đặc biệt thuốc hô hấp, da liễu và corticoid.

Chẩn đoán dựa trên tổng hợp dữ liệu, không phải một con số. Nếu được kê thuốc, cần nhỏ đúng giờ ngay cả khi mắt không đau. Khi thuốc gây đỏ, rát hoặc nhìn bất thường kéo dài, hãy báo bác sĩ để điều chỉnh thay vì tự ngừng.

Điều trị và sinh hoạt

Mục tiêu điều trị là hạ và duy trì nhãn áp ở mức phù hợp với thần kinh thị giác. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể kê thuốc, laser hoặc phẫu thuật. Các phương pháp này bảo vệ phần thị lực còn lại, không lấy lại vùng thị trường đã mất.

Đặt báo thức nhỏ thuốc, giữ đủ thuốc, mang danh sách thuốc khi khám nơi khác và tránh tự dùng corticoid. Giữ lối đi đủ sáng, dọn vật cản và nhờ người nhà hỗ trợ nếu thị trường đã hẹp giúp giảm nguy cơ ngã.

Chuẩn bị trước khi đến khám

Hãy ghi lại thời điểm bắt đầu triệu chứng, tốc độ thay đổi, mắt bị ảnh hưởng và những việc làm triệu chứng tăng hoặc giảm. Mang theo kính đang sử dụng, đơn thuốc, thuốc nhỏ mắt, kết quả chụp hoặc phiếu đo cũ và danh sách bệnh toàn thân. Trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi nên có người đi cùng để mô tả thay đổi trong sinh hoạt.

Không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid, không dùng lại đơn cũ và không tự ngừng thuốc đang được kê. Nếu cần nhỏ thuốc giãn đồng tử, thị lực có thể mờ tạm thời; nên sắp xếp người đưa về và không tự lái xe khi nhìn chưa rõ.

Khi nào cần đi khám sớm?

• Thị lực giảm nhanh, có vùng tối, màn che hoặc nhìn méo mới xuất hiện.
• Đau mắt nhiều, đỏ mắt, sợ sáng, buồn nôn hoặc đau đầu kèm nhìn mờ.
• Mắt bị hóa chất, dị vật, chấn thương hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng sau can thiệp.
• Triệu chứng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền diễn tiến nhanh.

Website chỉ cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế khám cấp cứu, chẩn đoán hoặc đơn thuốc của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Đọc thêm

• Danh mục chuyên khoa mắt
• Chuẩn bị trước khi đi khám mắt
• Thư viện kiến thức nhãn khoa
• Đội ngũ bác sĩ
• Dịch vụ nhãn khoa
• Bảng giá tham khảo
• Thông tin liên hệ