Ghèn trong dính kéo thành sợi ở khoé mắt: vì sao và làm gì
Đăng ngày · 11 phút đọc
Sáng ra bạn thấy khoé mắt có thứ gì dính dính, đưa tay lên gạt thì nó không rơi ra mà kéo dài thành một sợi trong suốt, dai như sợi chỉ. Lấy được sợi đó ra thì mắt dễ chịu vài phút, rồi lại cộm trở lại. Mắt không đỏ rực, cũng không nhức, chỉ cộm dai dẳng nhiều tuần đến mức bạn thấy lo.
Trả lời ngắn: Sợi nhầy trong suốt ở khoé mắt là dịch nhầy do kết mạc tiết ra quá mức, không phải mủ nhiễm khuẩn. Nguyên nhân hay gặp nhất là khô mắt, sau đó là dị ứng, viêm kết mạc do virus giai đoạn muộn và rối loạn tuyến bờ mi. Thói quen dùng tay móc sợi nhầy làm bề mặt bị kích thích thêm và tiết nhiều hơn. Hãy đi khám nếu thị lực giảm, mắt đau hoặc sợi nhầy chuyển đục vàng.
Bấm chọn nền tảng AI để mở truy vấn trực tiếp. Prompt sẽ được tự động gửi hoặc sao chép sẵn vào bộ nhớ.
Cập nhật: 23/08/2026
AI có thể đưa ra kết quả chưa chính xác. Giá, thông số và quy định cần được đối chiếu với nguồn chính thức trước khi quyết định.
1. Vì sao ghèn lại trong và kéo thành sợi
Sợi nhầy đến từ đâu
Lớp phim che phủ bề mặt mắt gồm ba thành phần: lớp dầu mỏng ở ngoài do tuyến bờ mi tiết ra để chống bay hơi, lớp nước ở giữa do tuyến lệ tiết ra, và lớp nhầy trong cùng do các tế bào hình ly trong kết mạc tiết ra. Khi bề mặt mắt bị kích thích kéo dài, các tế bào hình ly tiết nhiều nhầy hơn mức cần. Chất nhầy này là protein dạng chuỗi dài, nên khi tích lại thành khối rồi bị kéo, nó dãn ra thành sợi thay vì đứt vụn.
Khác gì ghèn mủ vàng đặc
Ghèn mủ do vi khuẩn gồm phần lớn là bạch cầu đã chết trộn với dịch viêm. Nó đục, màu vàng hoặc vàng xanh, lượng nhiều, khô lại thành vảy dán chặt hai mi khi thức dậy, và thường kèm mắt đỏ đều khắp lòng trắng. Loại này diễn biến theo đợt, nặng vài ngày rồi đỡ, và được đối chiếu với các nhóm đỏ mắt khác trong bài mắt đỏ không phải đau mắt đỏ.
Dịch nhầy trong thì ngược lại: trong suốt hoặc hơi trắng đục, dai, đàn hồi, kéo được thành sợi, lượng ít nhưng xuất hiện ngày này qua ngày khác. Mắt thường chỉ đỏ nhẹ ở khoé hoặc không đỏ, và cảm giác chính là cộm chứ không phải rát bỏng hay nhức.
Vì sao nhiều nhất vào buổi sáng và cuối ngày
Ban đêm mắt nhắm nhiều giờ, bạn không chớp nên dịch nhầy không được đẩy xuống lệ đạo mà đọng ở khe mi và khoé mắt trong; nước bay hơi bớt nên phần nhầy còn lại càng đặc và dai hơn. Cuối ngày, sau tám tiếng nhìn màn hình, số lần chớp mắt giảm mạnh nên lớp phim bị khô từng vùng, kích thích kết mạc tiết thêm nhầy. Cơ chế mỏi mắt do màn hình có ở bài nhức mỏi mắt khi nhìn máy tính.
2. Những nguyên nhân đứng sau sợi nhầy
Tăng tiết nhầy là một phản ứng, không phải một bệnh. Việc cần làm là tìm xem bề mặt mắt đang bị kích thích bởi cái gì.
Khô mắt — nguyên nhân hay gặp nhất
Nghe có vẻ nghịch lý: mắt khô mà lại nhiều dịch. Nhưng khô mắt là thiếu nước và thiếu dầu, trong khi nhầy vẫn được tiết ra, thậm chí nhiều hơn vì bề mặt đang bị kích thích. Chất nhầy không được nước pha loãng nên đặc lại, vón thành khối và trôi về khoé mắt trong.
Nhóm này thường kèm cộm rát tăng dần về chiều, mắt mỏi khi đọc lâu. Người làm việc máy tính nhiều, người ở phòng điều hoà, phụ nữ quanh tuổi tiền mãn kinh hay gặp hơn. Chi tiết ở bài khô mắt: nguyên nhân và xử trí.
Viêm kết mạc dị ứng
Điểm phân biệt rõ nhất của nhóm dị ứng là ngứa đến mức muốn dụi, không phải cộm hay rát. Kèm theo là hai đặc điểm đặc trưng: bị cả hai bên gần như cùng lúc, và tái đi tái lại theo mùa hoặc theo môi trường cụ thể. Dịch nhầy nhóm này thường trắng đục nhẹ và rất dai, mi dưới hay nề nhẹ. Nếu bạn đồng thời hắt hơi, ngạt mũi hoặc có tiền sử viêm mũi dị ứng, hen thì hướng này càng rõ.
Viêm kết mạc do virus ở giai đoạn muộn
Trong một đợt đau mắt đỏ do virus, tuần đầu là đỏ, chảy nước mắt, cộm nhiều. Sau khi phần đỏ đã lui, một số người còn tiết nhầy dai dẳng thêm hai đến sáu tuần, vì bề mặt kết mạc cần thời gian phục hồi và trong lúc đó vẫn dễ bị kích thích. Đây là hồi phục chậm chứ không phải bệnh mới. Mốc thời gian của một đợt virus có ở bài đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi.
Rối loạn tuyến bờ mi
Tuyến bờ mi nằm trong sụn mi, tiết lớp dầu che phủ nước mắt. Khi các lỗ tuyến bị bít hoặc dầu tiết ra đặc lại như sáp, lớp dầu không còn đủ để giữ nước mắt khỏi bay hơi, bề mặt khô nhanh sau mỗi lần chớp và kết mạc lại tiết thêm nhầy. Dấu hiệu nhận biết là bờ mi hơi dày và đỏ, có vảy hoặc cặn nhỏ ở chân lông mi; người nhóm này hay có chắp lẹo tái phát. Cách chăm sóc bờ mi ở bài viêm bờ mi mắt, và bài chắp và lẹo mắt mô tả liên quan giữa hai tình trạng.
Một dạng riêng: vòng lặp kéo sợi nhầy
Vòng lặp hình thành thế nào
Ban đầu có một nguyên nhân thật — hay là khô mắt hoặc dị ứng nhẹ — làm xuất hiện sợi nhầy. Người bệnh đưa tay lên móc ra, thấy dễ chịu ngay, nên hành động này trở thành thói quen, có người làm cả chục lần một ngày. Mỗi lần móc, đầu ngón tay hoặc bờ móng cọ vào kết mạc ở khoé mắt trong — một kích thích cơ học lên đúng vùng có nhiều tế bào tiết nhầy. Kết mạc tiết thêm. Nửa giờ sau lại có sợi mới. Vòng lặp đóng lại, và đến lúc này nguyên nhân ban đầu chỉ còn chiếm một phần nhỏ. Trên đèn khe, bác sĩ thường thấy kết mạc ở khoé mắt trong hơi cương tụ khu trú, có thể có vệt trầy nhỏ bắt màu thuốc nhuộm — điều này giải thích vì sao nhiều người đã nhỏ đủ loại thuốc mà sợi nhầy vẫn ngày nào cũng có.
Vì sao dùng ngón tay móc mắt là việc cần dừng
Thứ nhất là trầy kết mạc và giác mạc: bờ móng tay dù cắt ngắn vẫn cứng và sắc hơn bề mặt mắt rất nhiều, nếu trượt vào lòng đen thì vết trầy ở giác mạc gây đau rõ và mở đường cho nhiễm trùng. Thứ hai là đưa vi khuẩn từ bàn tay vào mắt — đây là cách một tình trạng lành tính chuyển thành viêm kết mạc nhiễm khuẩn, hoặc nặng hơn là loét giác mạc. Thứ ba là làm mờ bức tranh chẩn đoán: bác sĩ khó tách được phần nào là bệnh gốc, phần nào do thói quen.
3. Khi nào cần đi khám
🔴 Đi khám ngay trong hôm nay
- Thị lực giảm ở mắt có sợi nhầy, kể cả chỉ mờ từng lúc không hết sau khi chớp mắt.
- Đau sâu trong mắt, khác hẳn cảm giác cộm ở bề mặt.
- Sợ ánh sáng rõ rệt, phải nhíu mắt hoặc tìm chỗ tối.
- Sợi nhầy chuyển sang đục, vàng hoặc xanh và lượng tăng nhanh.
- Có vết trắng hoặc đục trên lòng đen khi soi gương.
- Đang đeo kính áp tròng và mắt bắt đầu đau hoặc đỏ tăng — tháo kính ra ngay.
- Mi sưng nề lan ra quanh mắt kèm sốt.
Nên đi khám trong vài ngày tới
- Sợi nhầy xuất hiện hằng ngày trên ba tuần dù đã dùng nước mắt nhân tạo đều.
- Ngứa nhiều không đỡ, hoặc ngứa kèm hắt hơi ngạt mũi theo mùa.
- Luôn chỉ một bên mắt bị — cần loại trừ dị vật sót, lệch bờ mi hay tắc lệ đạo.
- Kèm chảy nước mắt thường xuyên tràn ra má.
- Bờ mi có vảy, cặn ở chân lông mi kéo dài, hoặc chắp lẹo quay lại.
Buổi khám thường gồm những gì
Bác sĩ sẽ hỏi: sợi nhầy xuất hiện từ bao giờ, ngày mấy lần, có ngứa hay chỉ cộm, một hay hai bên, trước đó có đợt mắt đỏ nào không. Hãy nói thật về việc dùng tay lấy sợi nhầy — đó là thông tin có giá trị chẩn đoán.
Sau đó là đo thị lực từng mắt, khám đèn khe để xem lớp phim nước mắt và bờ mi, nhỏ thuốc nhuộm fluorescein để làm lộ vết trầy và đo thời gian lớp phim vỡ, có thể lật mi trên tìm dị vật sót.
Nên mang theo các lọ thuốc nhỏ mắt đã tự dùng. Những việc cần làm trước buổi khám ở trang trước khi đi khám và bài đi khám mắt cần chuẩn bị gì.
4. Làm gì để cắt vòng lặp
Việc nên làm
Nhỏ nước mắt nhân tạo không chất bảo quản, đều và đủ. Đây là biện pháp nền cho hầu hết các nguyên nhân kể trên: nó bổ sung phần nước đang thiếu và pha loãng chất nhầy đã đặc lại, giúp nó trôi đi thay vì vón thành sợi. Nhỏ theo giờ cố định thay vì chỉ nhỏ khi thấy khó chịu. Cách chọn ở bài nước mắt nhân tạo dùng thế nào.
Chườm ấm mi rồi vệ sinh bờ mi. Đắp khăn ấm ẩm lên mắt nhắm khoảng năm phút để dầu trong tuyến bờ mi loãng ra, sau đó massage nhẹ bờ mi bằng ngón tay sạch rồi lau bằng gạc ẩm. Làm mỗi ngày một lần, kiên trì vài tuần mới thấy khác.
Nếu cần lấy sợi nhầy ra, dùng gạc chứ không dùng ngón tay. Thấm nước muối sinh lý vào gạc sạch, lau nhẹ ra ngoài một lần rồi bỏ miếng gạc đó.
Giảm số lần lấy sợi nhầy một cách có chủ đích. Hôm nay chỉ lấy hai lần thay vì mười lần; mỗi lần thấy muốn móc thì nhỏ một giọt nước mắt nhân tạo và chớp mạnh mười lần. Nhiều người thấy sợi nhầy giảm rõ sau một đến hai tuần chỉ nhờ việc này.
Tìm và xử lý yếu tố dị ứng. Nếu ngứa là triệu chứng nổi trội, hãy lần lại xem điều gì thay đổi: gối mới, thú nuôi, mùa, phòng nhiều bụi. Thuốc chống dị ứng nhỏ mắt cần được bác sĩ chỉ định.
Sửa cách dùng màn hình. Mỗi hai mươi phút rời mắt nhìn xa khoảng hai mươi giây, tránh luồng gió thổi thẳng vào mặt, chớp mắt có ý thức khi tập trung. Bài nhức mỏi mắt khi nhìn máy tính đi sâu vào phần này.
Kiểm tra lại tật khúc xạ nếu kèm mỏi mắt. Đôi khi nguyên nhân một phần là kính chưa đúng số — hay gặp ở người loạn thị chưa chỉnh kính đủ. Trang giác mạc kết mạc mô tả phạm vi các bệnh ở lớp bề mặt mắt.
Việc không nên làm
Đừng dùng ngón tay hay móng tay móc sợi nhầy ra khỏi mắt. Nó vừa duy trì vòng lặp tăng tiết, vừa gây trầy kết mạc, vừa đưa vi khuẩn vào bề mặt đang tổn thương.
Đừng dùng thuốc nhỏ mắt có corticoid khi chưa được chỉ định. Nhóm này làm hết đỏ và hết ngứa rất nhanh nên dễ tạo cảm giác đúng thuốc, nhưng nếu có tổn thương giác mạc hoặc nhiễm virus herpes thì nó làm tổn thương lan rộng, và dùng dài ngày có thể làm tăng nhãn áp âm thầm.
Đừng tự mua kháng sinh nhỏ mắt. Dịch nhầy trong không phải mủ nhiễm khuẩn, kháng sinh không có tác dụng mà còn kích thích thêm bề mặt. Lý do ở bài không nên tự ý mua kháng sinh trị đau mắt đỏ.
Đừng dùng thuốc nhỏ làm trắng mắt. Loại co mạch này không giải quyết nguyên nhân, và dùng liên tục thì mắt đỏ trở lại nặng hơn mỗi khi hết thuốc.
Đừng rửa mắt liên tục bằng nước muối sinh lý cả ngày. Rửa quá nhiều làm trôi luôn phần dầu và nhầy có ích, khiến lớp phim nước mắt càng kém bền.
Đừng đắp lá hay nhỏ nước tự pha vào mắt. Không loại nào làm sạch được chất nhầy, và tất cả đều có thể đưa thêm mầm bệnh vào.
Đừng đeo kính áp tròng trong lúc đang tiết nhầy nhiều. Chất nhầy bám lên kính gây cộm thêm, và bản thân kính làm lớp phim nước mắt kém bền hơn.
Điều bài viết này không thay được
Bài viết không soi được đèn khe, không nhuộm fluorescein tìm vết trầy và không đo được nhãn áp. Nếu có dấu hiệu 🔴, nếu tình trạng đã kéo dài trên ba tuần, hoặc bạn không chắc, hãy đặt lịch khám — thông tin ở trang liên hệ.
5. Câu hỏi thường gặp
Sợi nhầy trong kéo dài có phải dấu hiệu bệnh nặng không?
Thường không. Đó là dấu hiệu bề mặt mắt bị kích thích kéo dài, hay gặp nhất do khô mắt hoặc dị ứng. Điều cần theo dõi là các dấu hiệu đi kèm: thị lực giảm, đau sâu, sợ ánh sáng hoặc dịch chuyển sang đục vàng.
Vì sao càng lấy sợi nhầy ra thì càng nhiều?
Mỗi lần móc là một kích thích cơ học lên đúng vùng kết mạc có nhiều tế bào tiết nhầy. Kết mạc tiết thêm, nửa giờ sau lại có sợi mới. Vòng lặp tự duy trì được dù nguyên nhân ban đầu chỉ nhẹ. Cắt vòng lặp bằng cách giảm dần số lần lấy và nhỏ nước mắt nhân tạo thay thế.
Nhỏ nước mắt nhân tạo bao lâu thì thấy đỡ?
Cảm giác cộm dịu ngay trong vài phút sau mỗi giọt, nhưng lượng sợi nhầy giảm rõ thì cần một đến hai tuần nhỏ đều đặn. Nhỏ theo giờ cố định hiệu quả hơn nhiều so với chỉ nhỏ khi thấy khó chịu. Nếu sau ba tuần dùng đúng cách mà sợi nhầy vẫn xuất hiện hằng ngày thì cần được khám.
Sợi nhầy trong có lây không?
Dịch nhầy do khô mắt, dị ứng hay rối loạn tuyến bờ mi thì không lây. Nhưng nếu đây là phần đuôi của một đợt viêm kết mạc do virus thì trong tuần đầu vẫn có khả năng lây qua dịch tiết và bàn tay. Dùng riêng khăn mặt, rửa tay sau khi chạm vào mắt và không dùng chung lọ thuốc nhỏ là đủ.
Chỉ một bên mắt có sợi nhầy thì nghĩ tới gì?
Khô mắt và dị ứng thường ảnh hưởng cả hai bên, nên khu trú một bên gợi ý nguyên nhân tại chỗ: dị vật sót dưới mi trên, bờ mi lệch hoặc lông mi quặm, đường dẫn nước mắt bên đó không thông, hoặc thói quen chỉ móc một mắt. Nhóm này nên được khám để loại trừ.